Noodstroom thuis klinkt als iets voor mensen met een bunker in de tuin. Toch is het simpeler dan je denkt. Bij een stroomstoring wil je vooral je telefoon bruikbaar houden, licht hebben en het nieuws kunnen volgen. Soms ook de koelkast of een medisch apparaat aan de praat houden.
Daarvoor zijn drie grote opties: een aggregaat, een powerstation of een thuisaccu. Ze werken heel anders en ze zijn niet allemaal veilig binnen te gebruiken. In dit artikel ontdek je wat elke optie kan, waar de valkuilen zitten en hoe je uitrekent hoeveel stroom je echt nodig hebt.
Dit artikel bevat affiliate links. Koop je via zo’n link, dan ontvangen wij een kleine commissie. Voor jou verandert er niets.
Wat heb je echt nodig als de stroom uitvalt?
Begin niet bij het apparaat, maar bij je eigen huis. De overheid adviseert op denkvooruit.nl om na te gaan wat er bij jou thuis allemaal afhankelijk is van elektriciteit. En om te bedenken wat er misgaat als een storing lang duurt.
Maak een lijstje. Voor de meeste mensen staan daar een paar dingen op:
- je telefoon, om bereikbaar te blijven en berichten te ontvangen
- licht, vooral in de avond
- een radio om het nieuws te volgen
- de koelkast en vriezer, als de storing langer duurt
- medische apparatuur, als iemand in huis daarvan afhankelijk is
Hoe korter dat lijstje, hoe kleiner en eenvoudiger je noodstroom kan zijn. Voor een telefoon, licht en radio heb je geen aggregaat nodig. Wil je een koelkast dagenlang laten draaien, dan wel iets groters.
Eerst de basis: powerbank, batterijen en een radio
Voor veel huishoudens is de basis al genoeg om een storing van een paar dagen door te komen. Een volle powerbank houdt je telefoon bruikbaar. Hoe je een goede kiest, ontdek je in wat is een powerbank.
Voor licht werkt een ledlamp op batterij veiliger dan kaarsen. En met een noodradio met handslinger blijf je het nieuws volgen, ook als alle batterijen leeg zijn.
Regel die basis eerst. Een aggregaat of powerstation is een mooie aanvulling, maar geen vervanging voor een goed gevuld noodpakket.
Watt en wattuur: zo reken je het uit
Bij noodstroom kom je twee getallen tegen. Ze lijken op elkaar, maar betekenen iets anders.
Watt: hoeveel tegelijk
Het vermogen in watt (W) zegt hoeveel stroom een apparaat op één moment vraagt. Een aggregaat of powerstation heeft een maximaal vermogen. Tel het vermogen op van alles wat je tegelijk wilt aansluiten. Komt dat boven het maximum, dan slaat het apparaat af. Het vermogen van je eigen apparaten staat op het typeplaatje of in de handleiding.
Wattuur: hoe lang
De capaciteit van een accu staat in wattuur (Wh). Die zegt hoeveel energie erin past. De rekensom is simpel: vermogen keer aantal uren. Een apparaat van 100 watt dat 5 uur aanstaat, gebruikt 500 wattuur. Een accu van 500 wattuur is dan in theorie leeg. In de praktijk haal je dat net niet, want bij het omzetten naar 230 volt gaat altijd een deel verloren. Reken dus met wat marge.
Powerstation: stil en geschikt voor binnen
Een powerstation is eigenlijk een grote accu met stopcontacten, USB-poorten en soms een 12 volt aansluiting. Je laadt hem thuis vol via het stopcontact. Bij een storing sluit je er apparaten op aan, net als op een gewoon stopcontact.
Het grote voordeel: er komt geen uitlaatgas uit en hij maakt nauwelijks geluid. Je kunt hem dus gewoon binnen gebruiken. Powerstations zijn er van een paar honderd tot meer dan duizend wattuur. Met een kleiner model, zoals dit powerstation van 512 wattuur, laad je telefoons, lampen en een laptop meerdere keren op. Met een groot model, zoals dit powerstation van 1070 wattuur, kun je ook een koelkast een tijd laten draaien.
Het nadeel is dat een powerstation leeg raakt. Duurt de storing lang, dan moet je hem kunnen bijladen. Veel modellen hebben daarom een ingang voor een opvouwbaar zonnepaneel. Wat zo’n paneel in Nederland oplevert, ontdek je in ons artikel over de powerbank met zonnepaneel. Daar gelden dezelfde regels.
In een powerstation zit een lithium-accu. Behandel hem net zo voorzichtig als een powerbank: laad hem op een stevige plek die niet kan branden en zet hem niet in de volle zon.
Aggregaat: veel stroom, maar alleen buiten
Een aggregaat maakt zelf stroom met een motor op benzine, diesel of gas. Zolang je brandstof hebt, blijft hij draaien. Daardoor kan een aggregaat veel meer stroom leveren dan een powerstation. En veel langer.
Maar er zit een groot gevaar aan. Een aggregaat stoot koolmonoxide uit, een gas dat je niet ruikt of ziet. Het RIVM schrijft dat aggregaten buiten een beperkt risico vormen, maar binnen wel gevaar opleveren. Zet een aggregaat daarom altijd buiten in de open lucht. Dus niet in de garage, de schuur of een afgesloten ruimte.
Hang in huis een koolmonoxidemelder op, zeker als je een aggregaat of een andere brander gebruikt. De brandweer adviseert een melder met de norm NEN-EN 50291 op de verpakking, zoals deze koolmonoxidemelder met een batterij die 10 jaar meegaat.
Let ook op hoe je apparaten aansluit. Het makkelijkst en veiligst is een verlengsnoer van de aggregaat naar de apparaten die je wilt gebruiken. Wil je je hele huis via de meterkast op een aggregaat laten draaien, laat dat dan altijd door een erkend installateur doen. Zelf klussen in de meterkast kan volgens netbeheerder Enexis levensgevaarlijk zijn. Een installateur plaatst een omschakelaar, zodat je huis nooit tegelijk op het net en op de aggregaat draait. Zonder die schakelaar kan er stroom terug het net op gaan, terwijl monteurs daar aan het werk zijn.
Verder maakt een aggregaat flink wat lawaai en moet je brandstof in huis hebben. Dat maakt hem vooral geschikt voor wie een tuin of erf heeft en langere storingen wil kunnen overbruggen. Welk type en hoeveel vermogen je nodig hebt, ontdek je in aggregaat kopen.
Thuisaccu: alleen met een noodstroomfunctie
Heb je zonnepanelen en een thuisaccu, dan denk je misschien dat je bij een storing gewoon stroom hebt. Dat valt tegen. Volgens Milieu Centraal kun je een thuisbatterij tijdens een stroomstoring niet zomaar gebruiken. De batterij moet een speciale noodstroomfunctie hebben en soms is ook een aanpassing in de meterkast nodig.
Heeft je thuisaccu die functie wel, dan hangt het van twee dingen af hoe lang je ermee doet: hoe vol de accu is op het moment dat de stroom uitvalt en welke apparaten erop draaien. Waarom je zonnepanelen bij een storing ook stilvallen, ontdek je in zonnepanelen bij stroomuitval.
Koop een thuisaccu niet alleen als noodstroom. Milieu Centraal schrijft dat een thuisbatterij zo duur is dat je hem waarschijnlijk niet terugverdient. Heb je er al een, check dan of hij een noodstroomfunctie heeft. Overweeg je er een, vraag er dan naar bij de installateur.
Welke noodstroom past bij jou?
Leg je lijstje van het begin naast de drie opties. Dan wordt de keuze meestal snel duidelijk.
Je wilt vooral bereikbaar blijven en licht hebben
Dan heb je genoeg aan powerbanks, ledlampen en een noodradio. Wil je wat meer zekerheid, neem dan een klein powerstation. Daarmee laad je alles meerdere keren op en kun je ook een laptop gebruiken.
Je wilt ook de koelkast of een medisch apparaat laten draaien
Kies dan een groter powerstation, eventueel met een zonnepaneel om bij te laden. Reken met het typeplaatje uit hoeveel wattuur je per dag nodig hebt. Is iemand in huis afhankelijk van medische apparatuur, overleg dan ook met de leverancier van dat apparaat wat zij adviseren bij stroomuitval.
Je wilt lange storingen kunnen overbruggen
Dan komt een aggregaat in beeld, zoals deze inverter-aggregaat van 2000 watt, mits je een plek buiten hebt waar hij veilig kan staan. Een combinatie werkt vaak het best: de aggregaat draait een paar uur per dag buiten om een powerstation op te laden. Binnen gebruik je het powerstation.
Zo houd je je noodstroom klaar voor gebruik
Noodstroom heb je pas als hij werkt op het moment dat het nodig is. Houd daarom deze gewoontes aan:
- Laad powerbanks en je powerstation elke paar maanden bij.
- Test een aggregaat af en toe buiten, zodat je weet dat hij start.
- Leg de kabels, verlengsnoeren en adapters bij elkaar, zodat je ze in het donker kunt vinden.
- Schrijf op welke apparaten je wilt aansluiten en hoeveel watt ze vragen.
Valt de stroom in de winter uit, dan wordt warm blijven al snel belangrijker dan stroom. Hoe je dat aanpakt zonder gevaarlijke kachels, vind je in warm blijven zonder verwarming.
Begin klein en bouw uit
Noodstroom thuis hoeft niet groot of ingewikkeld te zijn. Begin met de basis: powerbanks, licht en een radio. Wil je meer, dan is een powerstation de makkelijkste en veiligste stap, omdat je hem binnen kunt gebruiken. Een aggregaat levert het meeste, maar hoort altijd buiten. En een thuisaccu helpt alleen als hij een noodstroomfunctie heeft. Maak vandaag je lijstje, dan weet je precies wat je nodig hebt.
Stroom is één onderdeel van een goede voorbereiding. Wil je weten wat je nog meer nodig hebt voor de eerste 72 uur? Haal hieronder de gratis gids binnen.
Veelgestelde vragen over noodstroom thuis
Bel geen 112, want een stroomstoring is geen acute nood. Je kunt wel het nationale storingsnummer 0800-9009 bellen. Haal de stekkers uit de stopcontacten, zodat je apparaten geen schade oplopen als de stroom terugkomt. Volg het nieuws via een radio op batterijen.
Nee. Een garage of schuur blijft een binnenruimte, ook met de deur open. Volgens het RIVM kan een aggregaat binnen gevaar opleveren door koolmonoxide. Zet hem daarom altijd buiten in de open lucht.
Niet direct. De zonnepanelen op je dak vallen bij een storing stil, net als het stopcontact. Een powerstation laad je bij een storing op met een los opvouwbaar zonnepaneel, als je model daar een ingang voor heeft.
Blijf scherp. Blackout Base, uit.